از تأسیس اتاق بازرگانی زنجان تا مدیریت ارشد گروه صنعتی و معدنی زرین

مهندس ابراهیم جمیلی، رئیس هیئت امنا بنیاد نیکوکاری جمیلی

بی‌اغراق، کمتر مدیری را می‌توان یافت که تا این حد با رسانه‌ها و خبرنگاران همکاری داشته باشد و کمتر خبرنگار اقتصادی را می‌توان یافت که با او مصاحبه نکرده یا نام او را نشنیده باشد. در هر شرایطی که باشد پاسخ خبرنگاران را می‌‌دهد و صد البته با روی باز و گاه توام با چاشنی طنز. شاید توجه ایشان به مطبوعات به این دلیل باشد که روزگاری خبرنگار بوده‌اند، آن‌هم زمانی که تنها دو روزنامه وجود داشت. ایشان خواندن و نوشتن را نیز از تیتر روزنامه‌ها آموخته‌است اما به هر دلیل اهمیت مطبوعات را دریافته و آن را ارج می‌نهد و این ستودنی است. «ابراهیم جمیلی» متولد ۱۳۳۵ زنجان است. شهری که به قول ایشان «سوغاتش تو دل برو است». این جمله را با ایهام می‌گوید و با دست اشاره می‌کند. زنجان به‌عنوان قطب صنعت سرب و رویی کشور سال‌هاست میزبان سهامداران شرکت‌های فعال در این صنعت است و شاید این سهامداران بهتر از هر کسی، مهندس جمیلی را بشناسند. صنعتی که با پشتوانه هزاران سهامدار حقیقی یکی از پرطرفدارترین صنایع حاضر در بازار سرمایه است.

مهندس جمیلی، سال‌ها در کرسی هیات مدیره چند شرکت فعال در این صنعت حضور داشته‌است و سهامدارانی که برای حضور در مجمع از تهران به زنجان می‌آمدند به خوبی به یاد دارند که او چگونه در مجمع، دغدغه منافع سهام‌داران خرد و به ویژه همشهریانش را داشته و اکنون نیز دارد. بدون شک برای گفت‌وگو با مدیری که کار و تلاش را از کودکی آغاز کرده‌است باید زمان زیادی را اختصاص داد، البته اگر مشغله‌شان این اجازه را بدهد.

مهندس جمیلی برای معرفی خود نیز با مطبوعات شروع می‌کند: «پدرم روزنامه‌خوان بود و خانواده ما با مطبوعات پیوندی قوی داشت به گونه‌ای که زمانی نمایندگی توزیع روزنامه‌ها را در زنجان داشتیم. آن روزها همه بچه‌ها در تابستان، کار می‌کردند و کلاس تابستانی وجود نداشت و من نیز با وجود اینکه نیاز مالی نداشتم و در خانواده‌ای متوسط زندگی می‌کردم، تابستان‌ها کار می‌کردم. در دوران دبیرستان علاقه زیادی به خبرنگاری داشتم و وارد این حرفه شدم اما ورود من به حوزه تجارت پس از انقلاب بود. نخستین بار سال ۵۹ با تاسیس شرکت نمایندگی پخش مواد غذایی و بهداشتی در استان زنجان وارد بازار شدم. پس از آزادسازی واردات با شناسنامه، از سال ۶۲ با تاسیس دفتر در تهران فعالیت در حوزه خارج از کشور را آغاز کردم.»

ایشان، همواره به قومیت خود افتخار می‌کند، «واردات را از ترکیه آغاز کردم زیرا در این کشور مشکل زبان نداشتم. آن زمان مرحوم برادر بزرگم در زنجان لابراتوار عکاسی داشت بنابراین یکسری لوازم موردنیاز عکاسی را وارد کشور کردیم و توانستیم نمایندگی چند شرکت بزرگ را در دست بگیریم و پس از آن نیز وسایل و لوازم دیگری را وارد کردیم.» پس از گسترش شرکت‌های تعاونی، سال ۷۵ مهندس جمیلی با همکاری دیگران «اتاق تعاون» را تأسیس کردند و ایشان به‌عنوان یکی از مؤسسان به عضویت نخستین هیات مدیره اتاق تعاون درآمدند و پس از ۶ ماه و به دنبال انتشار اصلاحیه قانون اتاق‌های بازرگانی، به دلیل علاقه و تعصبی که به زادگاه خود داشتند، به زنجان بازگشتند و با کمک استاندار وقت، سازمان بازرگانی و جمعی از تولیدکنندگان و تجار، اتاق بازرگانی زنجان را بنیان نهادند. مهندس جمیلی در این باره می‌گوید: «آن زمان، قزوین و تاکستان تابع زنجان بودند و من که رییس هیات موسس اتاق بازرگانی زنجان بودم، پس از برپایی انتخابات به عنوان اولین رییس اتاق بازرگانی زنجان برگزیده و از اتاق تعاون خارج شدم.

اتاق زنجان با کمک دوستان به یکی از فعال‌ترین اتاق‌های کشور تبدیل شد و به دلیل ارتباطی که از طریق تجارت خارجی داشتم، توانستیم زنجیره تجارت خارجی را در زنجان شکل دهیم. پس از آن با همکاری استانداری، ادارات بازرگانی و صنایع زنجان، گمرک زنجان افتتاح شد و به‌دنبال آن کار ثبت سفارشات و گشایش اعتبار از طریق بانک‌ها صورت گرفت. از سوی دیگر اداره استاندارد از قزوین به زنجان منتقل شد و چرخه صنعت و تجارت در زنجان با همکاری گروهی شکل گرفت و الان شاهدیم که استان زنجان باوجود جدا شدن قزوین و تاکستان، فعالیت خوبی در صادرات غیرنفتی دارد.» مهندس جمیلی پس از این اقدامات در سال ۷۶ وارد عرصه تولید شد و با همکاری اتاق زنجان در راه‌اندازی چند شرکت تولیدی بزرگ از جمله توسعه معادن روی و سیمان زنجان موثر واقع شد. «به اتفاق چند تن از دوستان، مشارکت در نمایشگاه‌های خارجی را سرلوحه قرار دادیم و در این راستا، در نمایشگاه‌های ظهران عربستان، مصر، اردن، ترکیه، رومانی و… شرکت کردیم. همزمان از طریق اتاق بازرگانی ایران، به تقویت اتاق‌های شهرستان‌ها پرداخته و با همکاری چند تن از دوستان، «شورای رؤسای اتاق‌های کشور» را بنا نهادیم.

 

مهندس جمیلی دو دوره به عضویت هیأت رئیسه اتاق ایران درآمد و در این مدت تلاش کرد اتاق‌های شهرستان‌ها را به عنوان شاخه‌های قوی اتاق ایران مطرح کند که در این زمینه موفقیت‌های بسیاری کسب شده‌است. ایشان همزمان به هیأت مدیره شرکت توسعه معادن روی رفتند و با همکاری یک تیم منسجم، نتایج درخشانی را در این شرکت به بار آوردند.

از سال ۸۱ تا ۸۶ مهندس جمیلی به عنوان رییس هیأت مدیره شرکت کالسیمین به فعالیت خود ادامه داد. حاصل فعالیت مهندس جمیلی و همکارانش در صنعت سرب و روی در مدت یادشده، افزایش قیمت چشمگیر سهام و سود شرکت‌های این گروه را به دنبال داشت. به دنبال توسعه شرکت‌های فعال در این صنعت و افزایش تولید کارخانجات، نیاز آنها به کنسانتره افزایش یافت و برخی از آنها را با مشکل مواجه ساخت. مهندس جمیلی در این باره می‌گوید: «یک کارخانه متروکه تولید کنسانتره در زنجان وجود داشت که هیچ کس حاضر نبود حتی آن را اقساطی بخرد اما ما آن را خریدیم و اکنون پس از ۸ سال تبدیل به بزرگ‌ترین کارخانه تولید کنسانتره سرب و روی کشور شده است: «زرین معدن آسیا» ارتقای راندمان و استفاده صحیح از پسماندها و راه‌اندازی پایلوت تولید نیکل در شرکت کالسیمین و تأسیس شرکت «تولید سرب و روی البرز ایرانیان» که تولیدکننده اکسید روی و اکسید کادمیوم بود و نیز برای نخستین بار، تولید «زاماک» در کشور از اقداماتی بود که در دوره حضور او در کالسیمین انجام شد.

مهندس جمیلی براساس این اعتقاد که «معدن می‌تواند جایگزین نفت باشد» با همکاری گروهی از متخصصان و مدیران ارشد صنعتی و مالی، هلدینگ خاورمیانه را تشکیل داد و به عنوان اولین مدیرعامل این شرکت انتخاب شد.

ایشان سپس شرکت سیمان خمسه، دومین تولیدکننده سیمان در زنجان را تاسیس و راه‌اندازی کرده و به دنبال آن اقدام به راه‌اندازی شرکت تولید شمش سرب از کنسانتره کردند. راه‌اندازی واحد فلوتاسیون سولفوره و تولید ۴۴ درصد از ظرفیت تولید کنسانتره مورد نیاز این صنعت نیز از دیگر تلاش‌هایی است که توسط مهندس و همکارانش به ثمر رسیده‌است. مهندس جمیلی سپس با همکاری دانشگاه‌ها شرکتی دانش بنیان تاسیس کرد که تاکنون ۱۸ اختراع را به ثبت رسانده‌است. ایشان با تلاش و همکاری گروهی دیگر از متخصصان، اولین معدن پتاس کشور را به بهره‌برداری رسانده و موجب شدند ایران جزء تولیدکنندگان پتاس قرارگیرد. از سوی دیگر تحقیقاتی در زمینه فسفات انجام شد که به نتایج خوبی رسیده و سبب شد کشور با استفاده از این دو محصول، در زمینه تولید کودهای شیمیایی به موفقیت‌های بیشتری نایل شود. البته این موضوع به همکاری و حمایت بانک‌ها نیاز دارد که در این صورت ایران به‌عنوان یکی از صادرکنندگان پتاس و فسفات، جایگاه مناسبی خواهدیافت. مهندس جمیلی درباره فعالیت خود در حوزه تولید می‌گوید: «خوشبختانه در چند سال اخیر توانسته‌ایم چند کارخانه جدید وارد مدار تولید کنیم و خدا را شاکرم که همه این کارخانجات در خدمت سهامداران و صنعت کشور هستند.» فعالیت مهندس جمیلی تنها به حوزه تجارت، صنعت و معدن ختم نمی‌شود. از دیدگاه ایشان هر فرد وظایف اجتماعی و انسانی دیگری نیز دارد که باید به آنها عمل کند. در این راستا مهندس جمیلی یک بنیاد نیکوکاری تأسیس کرد که دارای دو ویژگی است. نخست اینکه کلیه هزینه‌های آن از سوی هیأت امنا تأمین می‌شود و هیچ گونه کمک نقدی یا غیرنقدی دریافت نمی‌کند و دیگر اینکه خدمات این بنیاد به دانش‌آموزان و دانشجویان تحت پوشش تعلق‌می‌گیرد. در حال حاضر ۷۵۰ نفر از مقطع ابتدایی تا دکتری تحت پوشش این بنیاد هستند. همچنین این بنیاد در زمینه مدرسه‌سازی و خوابگاه‌سازی مشارکت می‌کند تا از این طریق امکان تحصیل را برای آن‌ها که از این امکانات بی‌بهره‌اند، فراهم کند. ایشان درباره جایگاه صنعت سرب و روی در کشور می‌گویند: «این صنعت در ۱۵ سال گذشته رشد خوبی داشته و در حال حاضر ظرفیت تولید ۴۵۰ هزار تن در سال را داراست که تنها یک‌پنجم این میزان در داخل مصرف می‌شود و بقیه آن باید صادر شود، البته کمبود مواد اولیه در این صنعت، مشکل اساسی است. نکته دیگر اینکه باوجود اقدامات زیادی که در این صنعت اجرا شده، سرمایه‌گذاران و بازار سرمایه، شناخت کافی از این صنعت ندارند که امیدواریم این موضوع نیز با همکاری رسانه‌ها برطرف شود. مهندس جمیلی بر این اعتقاد است که این صنعت به دلیل خصوصی بودن، از سوی دولت با بی‌مهری روبه‌رو شده و به دلیل وابستگی به معادن انگوران و مهدی‌آباد، رشد این صنعت با تلاش‌های انجام شده هم‌خوانی ندارد و ما نتوانسته‌ایم مزیت‌های خود را در تولید و قیمت تمام‌شده در دنیا به اثبات رسانیم. ایشان امیدوار است دولت یازدهم بتواند زمینه را برای استفاده مطلوب از پتانسیل‌های صنعت سرب و روی فراهم آورد. مهندس جمیلی در حال حاضر رییس هیأت مدیره شرکت «زرین معدن آسیا» است که در فرابورس نیز حضور موثری دارد. تنها شرکتی که توانمندی فلوتاسیون اکسید روی از خاک‌های کم‌عیار و تبدیل آن به کنسانتره را داراست. مهندس هنوز هم بر مواضع خود درخصوص سهامداران پایبند است و می‌گوید: «ما در تصمیم‌های خود به نظر سهامداران خرد توجه می‌کنیم و در طول ۴۰ سال کار، آموخته‌ایم که باید در بازار و در میان سهامداران اعتبار داشته باشیم.» از مهندس جمیلی درباره علایق شخصی‌اش می‌پرسیم، پاسخ می‌دهند: «ایجاد اشتغال، بزرگ‌ترین علاقه و دلخوشی من است و رسیدن به تکنولوژی برتر دومین هدفی است که دنبال می‌کنم. همچنین از اینکه می‌توانم به کسانی که مشتاق تحصیل‌اند اما امکان آن را ندارند، کمک کنم، لذت می‌برم و لذتی بالاتر از آن نمی‌شناسم.»

مهندس جمیلی گفتنی‌های بسیاری دارد که در این مقال نمی‌گنجد و فرصتی دیگر را می‌طلبد. برای ایشان و همه کارآفرینان برتر کشورمان، موفقیت آرزو داریم.

گروه بورس، مجید اسکندری

روزنامه دنیای اقتصاد – شماره ۲۹۷۷