از تأسیس اتاق بازرگانی زنجان تا مدیریت ارشد گروه صنعتی و معدنی زرین

مهندس ابراهیم جمیلی، رئیس هیئت امنا بنیاد نیکوکاری جمیلی

بی‌اغراق، كمتر مديری را می‌توان يافت كه تا اين حد با رسانه‌ها و خبرنگاران همكاری داشته باشد و كمتر خبرنگار اقتصادی را مي‌توان يافت كه با او مصاحبه نكرده يا نام او را نشنيده باشد. در هر شرايطی كه باشد پاسخ خبرنگاران را مي‌‌دهد و صد البته با روی باز و گاه توام با چاشنی طنز. شايد توجه ایشان به مطبوعات به اين دليل باشد كه روزگاری خبرنگار بوده‌اند، آن‌هم زمانی كه تنها دو روزنامه وجود داشت. ایشان خواندن و نوشتن را نيز از تيتر روزنامه‌ها آموخته‌است اما به هر دليل اهميت مطبوعات را دريافته و آن را ارج می‌نهد و اين ستودنی است. «ابراهيم جميلی» متولد 1335 زنجان است. شهری كه به قول ایشان «سوغاتش تو دل برو است». اين جمله را با ايهام می‌گويد و با دست اشاره می‌كند. زنجان به‌عنوان قطب صنعت سرب و رويی كشور سال‌هاست ميزبان سهامداران شركت‌های فعال در اين صنعت است و شايد اين سهامداران بهتر از هر كسی، مهندس جميلی را بشناسند. صنعتی كه با پشتوانه هزاران سهامدار حقيقی يكی از پرطرفدارترين صنايع حاضر در بازار سرمايه است.

مهندس جميلی، سال‌ها در كرسي هيات مديره چند شركت فعال در اين صنعت حضور داشته‌است و سهامدارانی كه برای حضور در مجمع از تهران به زنجان می‌آمدند به خوبی به ياد دارند كه او چگونه در مجمع، دغدغه منافع سهام‌داران خرد و به ويژه همشهريانش را داشته و اكنون نيز دارد. بدون شك برای گفت‌وگو با مديری كه كار و تلاش را از كودكی آغاز كرده‌است بايد زمان زيادی را اختصاص داد، البته اگر مشغله‌شان اين اجازه را بدهد.

مهندس جميلی برای معرفي خود نيز با مطبوعات شروع می‌كند: «پدرم روزنامه‌خوان بود و خانواده ما با مطبوعات پيوندی قوی داشت به گونه‌ای كه زماني نمايندگي توزيع روزنامه‌ها را در زنجان داشتيم. آن روزها همه بچه‌ها در تابستان، كار می‌كردند و كلاس تابستانی وجود نداشت و من نيز با وجود اينكه نياز مالی نداشتم و در خانواده‌ای متوسط زندگي می‌كردم، تابستان‌ها كار می‌كردم. در دوران دبيرستان علاقه زيادی به خبرنگاری داشتم و وارد اين حرفه شدم اما ورود من به حوزه تجارت پس از انقلاب بود. نخستين بار سال 59 با تاسيس شركت نمايندگی پخش مواد غذايی و بهداشتی در استان زنجان وارد بازار شدم. پس از آزادسازی واردات با شناسنامه، از سال 62 با تاسيس دفتر در تهران فعاليت در حوزه خارج از كشور را آغاز كردم.»

ایشان، همواره به قوميت خود افتخار می‌كند، «واردات را از تركيه آغاز كردم زيرا در اين كشور مشكل زبان نداشتم. آن زمان مرحوم برادر بزرگم در زنجان لابراتوار عكاسي داشت بنابراين يكسری لوازم موردنياز عكاسی را وارد كشور كرديم و توانستيم نمايندگي چند شركت بزرگ را در دست بگيريم و پس از آن نيز وسايل و لوازم ديگری را وارد كرديم.» پس از گسترش شركت‌هاي تعاوني، سال 75 مهندس جميلي با همكاری ديگران «اتاق تعاون» را تأسيس كردند و ایشان به‌عنوان يكی از مؤسسان به عضويت نخستين هيات مديره اتاق تعاون درآمدند و پس از 6 ماه و به دنبال انتشار اصلاحيه قانون اتاق‌های بازرگانی، به دليل علاقه و تعصبی كه به زادگاه خود داشتند، به زنجان بازگشتند و با كمك استاندار وقت، سازمان بازرگانی و جمعی از توليدكنندگان و تجار، اتاق بازرگانی زنجان را بنيان نهادند. مهندس جمیلی در اين باره مي‌گويد: «آن زمان، قزوين و تاكستان تابع زنجان بودند و من كه رييس هيات موسس اتاق بازرگانی زنجان بودم، پس از برپايی انتخابات به عنوان اولين رييس اتاق بازرگانی زنجان برگزيده و از اتاق تعاون خارج شدم.

اتاق زنجان با كمك دوستان به يكي از فعال‌ترين اتاق‌های كشور تبديل شد و به دليل ارتباطی كه از طريق تجارت خارجی داشتم، توانستيم زنجيره تجارت خارجی را در زنجان شكل دهيم. پس از آن با همكاری استانداری، ادارات بازرگانی و صنايع زنجان، گمرك زنجان افتتاح شد و به‌دنبال آن كار ثبت سفارشات و گشايش اعتبار از طريق بانك‌ها صورت گرفت. از سوی ديگر اداره استاندارد از قزوين به زنجان منتقل شد و چرخه صنعت و تجارت در زنجان با همكاری گروهی شكل گرفت و الان شاهديم كه استان زنجان باوجود جدا شدن قزوين و تاكستان، فعاليت خوبي در صادرات غيرنفتي دارد.» مهندس جميلی پس از اين اقدامات در سال 76 وارد عرصه توليد شد و با همكاری اتاق زنجان در راه‌اندازی چند شركت توليدی بزرگ از جمله توسعه معادن روی و سيمان زنجان موثر واقع شد. «به اتفاق چند تن از دوستان، مشاركت در نمايشگاه‌های خارجی را سرلوحه قرار داديم و در اين راستا، در نمايشگاه‌های ظهران عربستان، مصر، اردن، تركيه، رومانی و… شركت كرديم. همزمان از طريق اتاق بازرگانی ايران، به تقويت اتاق‌های شهرستان‌ها پرداخته و با همكاری چند تن از دوستان، «شورای رؤسای اتاق‌های كشور» را بنا نهاديم.

 

مهندس جميلی دو دوره به عضويت هيأت رئيسه اتاق ايران درآمد و در اين مدت تلاش كرد اتاق‌های شهرستان‌ها را به عنوان شاخه‌های قوی اتاق ايران مطرح كند كه در اين زمينه موفقيت‌های بسياری كسب شده‌است. ایشان همزمان به هیأت مديره شركت توسعه معادن روی رفتند و با همكاری يك تيم منسجم، نتايج درخشانی را در اين شركت به بار آوردند.

از سال 81 تا 86 مهندس جمیلی به عنوان رييس هيأت مديره شركت كالسيمين به فعاليت خود ادامه داد. حاصل فعاليت مهندس جميلی و همكارانش در صنعت سرب و روی در مدت يادشده، افزايش قيمت چشمگير سهام و سود شركت‌های اين گروه را به دنبال داشت. به دنبال توسعه شركت‌های فعال در اين صنعت و افزايش توليد كارخانجات، نياز آنها به كنسانتره افزايش يافت و برخی از آنها را با مشكل مواجه ساخت. مهندس جميلی در اين باره می‌گويد: «يك كارخانه متروكه توليد كنسانتره در زنجان وجود داشت كه هيچ كس حاضر نبود حتی آن را اقساطي بخرد اما ما آن را خريديم و اكنون پس از 8 سال تبديل به بزرگ‌ترين كارخانه توليد كنسانتره سرب و روی كشور شده است: «زرين معدن آسيا» ارتقای راندمان و استفاده صحيح از پسماندها و راه‌اندازی پايلوت توليد نيكل در شركت كالسيمين و تأسيس شركت «توليد سرب و روي البرز ايرانيان» كه توليدكننده اكسيد روی و اكسيد كادميوم بود و نيز برای نخستين بار، توليد «زاماك» در كشور از اقداماتی بود كه در دوره حضور او در كالسيمين انجام شد.

مهندس جميلی براساس اين اعتقاد كه «معدن مي‌تواند جايگزين نفت باشد» با همكاری گروهی از متخصصان و مديران ارشد صنعتي و مالی، هلدينگ خاورميانه را تشكيل داد و به عنوان اولين مديرعامل اين شركت انتخاب شد.

ایشان سپس شركت سيمان خمسه، دومين توليدكننده سيمان در زنجان را تاسيس و راه‌اندازي كرده و به دنبال آن اقدام به راه‌اندازی شركت توليد شمش سرب از كنسانتره كردند. راه‌اندازی واحد فلوتاسيون سولفوره و توليد 44 درصد از ظرفيت توليد كنسانتره مورد نياز اين صنعت نيز از ديگر تلاش‌هايی است كه توسط مهندس و همكارانش به ثمر رسيده‌است. مهندس جميلی سپس با همكاری دانشگاه‌ها شركتی دانش بنيان تاسيس كرد كه تاكنون 18 اختراع را به ثبت رسانده‌است. ایشان با تلاش و همكاری گروهي ديگر از متخصصان، اولين معدن پتاس كشور را به بهره‌برداری رسانده و موجب شدند ايران جزء توليدكنندگان پتاس قرارگيرد. از سوی ديگر تحقيقاتی در زمينه فسفات انجام شد كه به نتايج خوبی رسيده و سبب شد كشور با استفاده از اين دو محصول، در زمينه توليد كودهای شيميايی به موفقيت‌های بيشتری نايل شود. البته اين موضوع به همكاری و حمايت بانك‌ها نياز دارد كه در اين صورت ايران به‌عنوان يكي از صادركنندگان پتاس و فسفات، جايگاه مناسبی خواهديافت. مهندس جميلی درباره فعاليت خود در حوزه توليد می‌گويد: «خوشبختانه در چند سال اخير توانسته‌ايم چند كارخانه جديد وارد مدار توليد كنيم و خدا را شاكرم كه همه اين كارخانجات در خدمت سهامداران و صنعت كشور هستند.» فعاليت مهندس جميلی تنها به حوزه تجارت، صنعت و معدن ختم نمی‌شود. از ديدگاه ایشان هر فرد وظايف اجتماعی و انساني ديگری نيز دارد كه بايد به آنها عمل كند. در اين راستا مهندس جمیلی يك بنياد نيكوكاری تأسيس كرد كه دارای دو ويژگی است. نخست اينكه كليه هزينه‌های آن از سوي هيأت امنا تأمين می‌شود و هيچ گونه كمك نقدی يا غيرنقدی دريافت نمي‌كند و ديگر اينكه خدمات اين بنياد به دانش‌آموزان و دانشجويان تحت پوشش تعلق‌می‌گيرد. در حال حاضر 750 نفر از مقطع ابتدايی تا دكتری تحت پوشش اين بنياد هستند. همچنين اين بنياد در زمينه مدرسه‌سازی و خوابگاه‌سازی مشاركت مي‌كند تا از اين طريق امكان تحصيل را براي آن‌ها كه از اين امكانات بي‌بهره‌اند، فراهم كند. ایشان درباره جايگاه صنعت سرب و روی در كشور می‌گويند: «اين صنعت در 15 سال گذشته رشد خوبی داشته و در حال حاضر ظرفيت توليد 450 هزار تن در سال را داراست كه تنها يك‌پنجم اين ميزان در داخل مصرف می‌شود و بقيه آن بايد صادر شود، البته كمبود مواد اوليه در اين صنعت، مشكل اساسی است. نكته ديگر اينكه باوجود اقدامات زيادی كه در اين صنعت اجرا شده، سرمايه‌گذاران و بازار سرمايه، شناخت كافی از اين صنعت ندارند كه اميدواريم اين موضوع نيز با همكاری رسانه‌ها برطرف شود. مهندس جميلی بر اين اعتقاد است كه اين صنعت به دليل خصوصی بودن، از سوی دولت با بی‌مهری روبه‌رو شده و به دليل وابستگی به معادن انگوران و مهدی‌آباد، رشد اين صنعت با تلاش‌های انجام شده هم‌خوانی ندارد و ما نتوانسته‌ايم مزيت‌های خود را در توليد و قيمت تمام‌شده در دنيا به اثبات رسانيم. ایشان اميدوار است دولت يازدهم بتواند زمينه را برای استفاده مطلوب از پتانسيل‌های صنعت سرب و روی فراهم آورد. مهندس جميلی در حال حاضر رييس هيأت مديره شركت «زرين معدن آسيا» است كه در فرابورس نیز حضور موثری دارد. تنها شركتی كه توانمندی فلوتاسيون اكسيد روی از خاك‌های كم‌عيار و تبديل آن به كنسانتره را داراست. مهندس هنوز هم بر مواضع خود درخصوص سهامداران پايبند است و می‌گويد: «ما در تصميم‌های خود به نظر سهامداران خرد توجه می‌كنيم و در طول 40 سال كار، آموخته‌ايم كه بايد در بازار و در ميان سهامداران اعتبار داشته باشيم.» از مهندس جميلی درباره علايق شخصی‌اش می‌پرسيم، پاسخ می‌دهند: «ايجاد اشتغال، بزرگ‌ترين علاقه و دلخوشی من است و رسيدن به تكنولوژی برتر دومين هدفی است كه دنبال می‌كنم. همچنين از اينكه مي‌توانم به كسانی كه مشتاق تحصيل‌اند اما امكان آن را ندارند، كمك كنم، لذت می‌برم و لذتي بالاتر از آن نمی‌شناسم.»

مهندس جميلی گفتنی‌های بسياری دارد كه در اين مقال نمی‌گنجد و فرصتی ديگر را می‌طلبد. برای ایشان و همه كارآفرينان برتر كشورمان، موفقيت آرزو داريم.

گروه بورس، مجيد اسكندری

روزنامه دنیای اقتصاد – شماره ۲۹۷۷